Elektrownie gazowe w Polsce – lista, największe bloki, inwestycje i rola gazu w energetyce

Elektrownie gazowe w Polsce coraz mocniej wchodzą do głównego nurtu energetyki. Jeszcze kilkanaście lat temu duże bloki gazowo-parowe były raczej wyjątkiem, a podstawą krajowego systemu pozostawały elektrownie węglowe. Dziś sytuacja wygląda inaczej: gaz ma zastępować część starych bloków węglowych, stabilizować system przy rosnącym udziale OZE i uzupełniać moce wtedy, gdy nie wieje wiatr albo produkcja z fotowoltaiki spada po zachodzie słońca.

Według danych Polskich Sieci Elektroenergetycznych moc zainstalowana zawodowych jednostek gazowych w KSE wzrosła z 3 288 MW na koniec 2022 r. do 5 976 MW na koniec 2024 r. Produkcja energii elektrycznej z gazu w 2024 r. wyniosła 16 768 GWh, wobec 13 650 GWh rok wcześniej. To pokazuje, że gaz nie jest już tylko dodatkiem do krajowego miksu, ale staje się ważnym elementem przejściowym polskiej transformacji energetycznej. Dane dotyczące mocy i produkcji pochodzą z raportów PSE za 2024 r.

Elektrownie gazowe w Polsce – najważniejsze jednostki i projekty

Poniższa tabela obejmuje najważniejsze duże elektrownie gazowe, bloki gazowo-parowe CCGT i elektrociepłownie gazowe w Polsce. Nie obejmuje setek małych silników gazowych, lokalnych kotłowni, instalacji przemysłowych małej skali i biogazowni, bo wtedy zestawienie przestałoby być czytelne dla odbiorcy szukającego głównych elektrowni gazowych w kraju.

Najważniejsze elektrownie gazowe w Polsce

Zestawienie obejmuje największe bloki gazowo-parowe CCGT, ważne elektrociepłownie gazowe oraz projekty, które są w budowie lub na etapie rozruchów. To nie jest lista wszystkich małych instalacji gazowych w kraju, ale przegląd jednostek najważniejszych dla systemu elektroenergetycznego i ciepłownictwa.

PGE Gryfino Dolna Odra

działa

Lokalizacja Nowe Czarnowo / Gryfino

Operator PGE

Moc 1 366 MW

Rok 2024

Największa nowa elektrownia gazowa w Polsce. Dwa bloki po 683 MW zastąpiły część starych mocy węglowych w lokalizacji Dolna Odra.

CCGT Płock

działa

Lokalizacja Płock

Operator ORLEN

Moc ok. 608 MW

Rok 2018

Jedna z największych przemysłowych elektrociepłowni gazowych w kraju. Pracuje na potrzeby zakładu ORLEN i krajowego systemu elektroenergetycznego.

CCGT Włocławek

działa

Lokalizacja Włocławek

Operator ORLEN

Moc 463 MW

Rok 2017

Jeden z pierwszych dużych bloków CCGT ORLENU. Ważny dla przemysłu chemicznego i bezpieczeństwa dostaw energii.

EC Żerań

działa

Lokalizacja Warszawa

Operator PGNiG TERMIKA / ORLEN

Moc ok. 497–500 MW

Rok 2021

Kluczowy blok dla warszawskiego ciepłownictwa. Ogranicza rolę starszych źródeł węglowych w produkcji ciepła i energii.

Elektrociepłownia Stalowa Wola

działa

Lokalizacja Stalowa Wola

Operator TAURON / partnerzy projektu

Moc 450 MW

Rok 2020

Duży blok gazowo-parowy produkujący energię elektryczną i ciepło dla Stalowej Woli oraz Niska.

EC Lublin-Wrotków

działa

Lokalizacja Lublin

Operator PGE Energia Ciepła

Moc 231 MW

Rok 2002

Jedna z pierwszych dużych instalacji gazowo-parowych w Polsce. Ważne źródło energii i ciepła na Lubelszczyźnie.

EC Zielona Góra

działa

Lokalizacja Zielona Góra

Operator PGE Energia Ciepła

Moc 198 MW

Rok 2004

Przykład miasta, w którym blok gazowo-parowy stał się podstawą produkcji ciepła i energii.

EC Gorzów

działa

Lokalizacja Gorzów Wielkopolski

Operator PGE

Moc 138 MW

Rok 2017

Blok gazowo-parowy wykorzystujący lokalne paliwo gazowe. Dostarcza energię elektryczną i ciepło dla miasta.

EC Nowa Sarzyna

działa

Lokalizacja Nowa Sarzyna

Operator Polenergia / Axpo

Moc 116 MW

Rok 2000

Jedna z pionierskich prywatnych elektrociepłowni gazowych w Polsce. Komercyjną pracę rozpoczęła w 2000 r.

CCGT Grudziądz I

rozruch

Lokalizacja Grudziądz

Operator Energa / ORLEN

Moc 575 MW brutto

Status rozruch od 2025 r.

Nowoczesny blok nad Wisłą. Ma wspierać system elektroenergetyczny przy rosnącym udziale OZE.

CCGT Ostrołęka

rozruch

Lokalizacja Ostrołęka

Operator Energa / ORLEN

Moc ok. 745 MW

Status rozruch od 2025 r.

Symboliczna inwestycja, bo zastąpiła wcześniejszy pomysł budowy nowego bloku węglowego.

PGE Nowy Rybnik

w budowie

Lokalizacja Rybnik

Operator PGE

Moc 882 MW

Status plan 2026/2027

Ma zastąpić cztery wyłączane bloki węglowe o łącznej mocy ok. 900 MW. Ważny projekt dla transformacji Śląska.

Uwaga: zestawienie skupia się na dużych blokach gazowo-parowych i najważniejszych elektrociepłowniach gazowych. W Polsce działa też wiele mniejszych instalacji gazowych, silników kogeneracyjnych i lokalnych źródeł przemysłowych, które nie zostały tu ujęte, aby tabela pozostała czytelna.

Dane w tabeli zestawiono na podstawie informacji PSE, PGE, ORLEN, Energi, PGE Energia Ciepła, Polenergii i TAURON. ORLEN podaje, że CCGT Włocławek ma 463 MWe i został ukończony w 2017 r., a inwestycja w Płocku była projektowana jako jednostka klasy ok. 600 MWe. PGE wskazuje dwa bloki po 683 MW w Gryfinie oraz blok 882 MW w budowie w Rybniku. PGE Energia Ciepła podaje parametry Lublina-Wrotkowa i Zielonej Góry, a Polenergia informacje o Nowej Sarzynie.

Dlaczego elektrownie gazowe stały się ważne właśnie teraz?

Przez lata polski system elektroenergetyczny opierał się przede wszystkim na węglu. Elektrownie węglowe zapewniały dużą część produkcji energii, ale wiele bloków starzeje się, część wymaga kosztownych modernizacji, a koszty emisji CO₂ zmieniają ekonomię ich pracy. Jednocześnie rośnie udział odnawialnych źródeł energii, zwłaszcza fotowoltaiki i energetyki wiatrowej.

To stworzyło miejsce dla gazu. Elektrownie gazowe w Polsce mają wypełniać lukę między starym systemem węglowym a przyszłym systemem opartym na OZE, magazynach energii, sieciach i energetyce jądrowej. Gaz nie jest rozwiązaniem końcowym, ale jest technologią, którą da się stosunkowo szybko uruchamiać, regulować i integrować z systemem.

W praktyce oznacza to, że bloki gazowe mogą pracować wtedy, gdy system potrzebuje dodatkowej mocy. Mogą też uzupełniać produkcję, gdy spada generacja z wiatru i słońca. To właśnie dlatego inwestorzy nowych bloków CCGT opisują je jako źródła bilansujące i wspierające rozwój OZE. Energa wskazuje, że bloki gazowo-parowe dzięki elastyczności i szybkiemu przejściu do pełnej wydajności mogą uzupełniać niedobory w systemie, gdy warunki dla OZE są niekorzystne.

Czym jest blok gazowo-parowy CCGT?

Skrót CCGT pochodzi od angielskiego określenia Combined Cycle Gas Turbine, czyli układu gazowo-parowego. To dziś najważniejsza technologia w dużych elektrowniach gazowych.

W takim bloku najpierw pracuje turbina gazowa. Spalany gaz napędza turbinę, która produkuje energię elektryczną. Gorące spaliny nie są jednak po prostu wypuszczane do atmosfery. Trafiają do kotła odzysknicowego, gdzie wytwarzają parę. Ta para napędza turbinę parową, która produkuje dodatkową energię.

Dzięki temu z tej samej ilości paliwa można uzyskać więcej energii niż w prostszym układzie. Właśnie dlatego nowoczesne bloki CCGT są traktowane jako wysokosprawne źródła energii. Ich dodatkową zaletą jest większa elastyczność pracy niż w przypadku dużych jednostek węglowych.

Najprościej:

Cecha	Elektrownia węglowa	Elektrownia gazowa CCGT
Paliwo	węgiel kamienny lub brunatny	gaz ziemny
Emisyjność	wysoka	niższa niż węgiel, ale nie zerowa
Elastyczność	zwykle mniejsza	zwykle większa
Czas reakcji	dłuższy	krótszy
Rola w przyszłym systemie	stopniowo malejąca	przejściowa i bilansująca
Współpraca z OZE	trudniejsza	łatwiejsza

Największa nowa elektrownia gazowa: PGE Gryfino Dolna Odra

PGE Gryfino Dolna Odra to obecnie najważniejszy symbol nowej fali inwestycji gazowych w Polsce. W 2024 r. PGE oddała do eksploatacji dwa bloki gazowo-parowe o łącznej mocy 1 366 MW. Każdy z nich ma moc 683 MW.

Ta inwestycja ma duże znaczenie, bo powstała w miejscu kojarzonym wcześniej przede wszystkim z energetyką węglową. Dolna Odra przez dekady była częścią klasycznego systemu opartego na węglu. Nowe bloki gazowo-parowe pokazują zmianę kierunku: mniej węgla, więcej jednostek elastycznych, zdolnych do współpracy z rosnącym udziałem OZE.

To nie jest tylko zmiana technologiczna. To także zmiana funkcji elektrowni. Stary blok węglowy pracował zwykle jako stabilne źródło podstawowe. Nowy blok gazowy ma działać bardziej elastycznie: wchodzić do pracy wtedy, gdy system tego potrzebuje, i szybciej reagować na zmiany zapotrzebowania.

Płock i Włocławek – przemysłowy wymiar energetyki gazowej

Ważną częścią polskiej energetyki gazowej są bloki należące do ORLENU. CCGT Włocławek i CCGT Płock powstały przede wszystkim jako wysokosprawne źródła energii dla dużych zakładów przemysłowych.

CCGT Włocławek został ukończony w 2017 r. ORLEN opisywał go jako pierwszy w Polsce blok CCGT o dużej mocy, wynoszącej 463 MWe. Jednostka wzmacniała zarówno bezpieczeństwo energetyczne grupy, jak i krajowy system elektroenergetyczny.

CCGT Płock to z kolei projekt klasy ok. 600 MWe, zbudowany przy największym zakładzie produkcyjnym ORLENU. W przypadku takich jednostek bardzo ważna jest kogeneracja, czyli jednoczesna produkcja energii elektrycznej i ciepła technologicznego. Dla przemysłu to szczególnie istotne, bo zakłady rafineryjne i petrochemiczne potrzebują nie tylko prądu, ale także pary i ciepła procesowego.

To pokazuje, że elektrownie gazowe w Polsce nie są wyłącznie częścią klasycznej energetyki zawodowej. Są też elementem modernizacji przemysłu.

Warszawski Żerań – gaz w miejskim ciepłownictwie

Elektrociepłownia Żerań jest ważna, bo pokazuje rolę gazu w dużym mieście. Warszawa potrzebuje ogromnych ilości ciepła systemowego, a jednocześnie musi ograniczać zależność od węgla. Blok gazowo-parowy na Żeraniu, o mocy około 497–500 MW, był jedną z kluczowych inwestycji w tym kierunku.

Znaczenie Żerania polega nie tylko na produkcji prądu. W elektrociepłowniach miejskich równie ważne jest ciepło. Gazowy blok CCGT pozwala produkować energię elektryczną i ciepło w wysokosprawnym układzie skojarzonym. To szczególnie istotne w miastach, gdzie trzeba zapewnić stabilne dostawy ciepła zimą, a jednocześnie ograniczać emisje z energetyki węglowej.

Żerań pokazuje też inną cechę transformacji: zmiana źródeł energii nie dotyczy wyłącznie wielkich elektrowni poza miastami. Dotyczy także systemów ciepłowniczych, które wpływają bezpośrednio na komfort życia mieszkańców.

Stalowa Wola – trudna, ale ważna inwestycja gazowa

Elektrociepłownia Stalowa Wola jest przykładem dużego bloku gazowo-parowego, który miał długą i skomplikowaną historię realizacji. Finalnie blok został przekazany do eksploatacji w 2020 r. TAURON informował, że jednostka docelowo miała osiągnąć 450 MW mocy elektrycznej.

To źródło ma znaczenie lokalne i systemowe. Lokalnie dostarcza ciepło dla Stalowej Woli i Niska. Systemowo zwiększa zasób nowoczesnych mocy gazowych, które mogą pracować elastyczniej niż stare jednostki węglowe.

Historia Stalowej Woli pokazuje jednak, że duże inwestycje gazowe nie są proste. Wymagają finansowania, dostępu do gazu, przyłączeń, uzgodnień technicznych i długiego procesu budowlanego. Gaz bywa przedstawiany jako „łatwiejszy” od atomu czy węgla, ale w praktyce także wymaga skomplikowanej infrastruktury.

Lublin-Wrotków, Zielona Góra i Gorzów – gaz w ciepłownictwie regionalnym

Nie wszystkie ważne elektrownie gazowe w Polsce mają moc kilkuset megawatów. Dla lokalnych systemów ciepłowniczych ogromne znaczenie mają elektrociepłownie takie jak Lublin-Wrotków, Zielona Góra i Gorzów.

EC Lublin-Wrotków ma blok gazowo-parowy o mocy 231 MWe i 185 MWt, uruchomiony w 2002 r. PGE Energia Ciepła podaje, że jest to największy wytwórca energii elektrycznej i ciepła na Lubelszczyźnie.

EC Zielona Góra dysponuje blokiem gazowo-parowym o mocy 198 MW, wybudowanym w 2004 r. To jeden z przykładów miasta, które relatywnie wcześnie przeszło w ciepłownictwie na gazowy model produkcji energii i ciepła.

EC Gorzów ma blok gazowo-parowy o mocy 138 MW elektrycznych i 100 MW cieplnych, oddany do użytku w 2017 r. PGE informowała, że inwestycja została zrealizowana w formule „pod klucz”.

Te przykłady są ważne, bo pokazują, że transformacja energetyczna w Polsce nie dzieje się wyłącznie przez wielkie projekty krajowe. Często zaczyna się lokalnie: w miejskich elektrociepłowniach, które zmieniają paliwo i technologię, aby produkować ciepło z niższą emisją niż klasyczne źródła węglowe.

Nowa Sarzyna – pionier prywatnej energetyki gazowej

Elektrociepłownia Nowa Sarzyna to jedna z najciekawszych jednostek w całym zestawieniu. Jej budowę rozpoczęto w 1998 r., a do komercyjnej pracy weszła 1 czerwca 2000 r. Była więc jednym z pionierskich projektów gazowych w Polsce, zanim obecna fala inwestycji CCGT stała się głównym tematem transformacji.

Jednostka ma około 116 MW mocy elektrycznej i pracuje w kogeneracji. Polenergia podkreślała jej rolę w swoim portfelu, a w 2025 r. poinformowała o sprzedaży elektrociepłowni gazowej Nowa Sarzyna do Axpo, argumentując to koncentracją strategii na OZE.

To bardzo ciekawy zwrot: jednostka, która była kiedyś symbolem nowoczesnej prywatnej energetyki gazowej, dziś staje się przykładem przesuwania strategii energetycznych w stronę odnawialnych źródeł energii.

Grudziądz – elektrownia gazowa budowana pod system z OZE

CCGT Grudziądz I jest jednym z najważniejszych nowych projektów gazowych w Polsce. ORLEN wskazywał, że blok o mocy brutto 575 MW będzie mógł wyprodukować około 4 TWh energii rocznie. Spółka podkreślała także wysoką sprawność, szybki czas rozruchu i elastyczność, ważną dla współpracy z mniej stabilnymi źródłami odnawialnymi.

W grudniu 2025 r. Energa informowała, że blok CCGT Grudziądz I osiągnął fazę rozruchów. Gotowa była m.in. infrastruktura przyłączeniowa do systemu gazowego, a także linie elektroenergetyczne 110 kV i 400 kV.

Grudziądz jest dobrym przykładem tego, jak nowe elektrownie gazowe mają działać w systemie przyszłości: nie jako prosta kopia dawnych elektrowni węglowych, ale jako elastyczne zaplecze dla OZE.

Ostrołęka – najbardziej symboliczny zwrot od węgla do gazu

CCGT Ostrołęka to prawdopodobnie najbardziej symboliczna inwestycja gazowa w Polsce. W tej lokalizacji wcześniej planowano duży blok węglowy. Ostatecznie kierunek zmieniono, a projekt gazowo-parowy stał się przykładem odwrócenia strategii inwestycyjnej w polskiej energetyce.

Energa informowała, że powstający blok gazowo-parowy w Ostrołęce ma 745 MW i jest jednym z kluczowych projektów budowy niskoemisyjnych źródeł bilansujących Krajowy System Elektroenergetyczny. W grudniu 2025 r. projekt wszedł w pierwszą fazę rozruchów, rozpoczętą od podania napięcia z sieci 110 kV do transformatora potrzeb własnych.

Ostrołęka dobrze pokazuje, jak zmieniła się debata o energetyce w Polsce. Jeszcze niedawno dyskutowano o nowych blokach węglowych. Dziś w tych samych lokalizacjach mówi się o gazie, OZE, bilansowaniu i elastyczności.

Rybnik – gaz w sercu regionu węglowego

PGE Nowy Rybnik jest jednym z najważniejszych projektów gazowych z punktu widzenia transformacji Śląska. PGE podaje, że budowany blok gazowo-parowy ma 882 MW brutto. Nowa jednostka ma zastąpić cztery wyłączane z eksploatacji bloki węglowe o łącznej mocy około 900 MW. Oddanie bloku do eksploatacji planowano na grudzień 2026 r., choć w praktyce harmonogram dużych inwestycji może być zależny od rozruchów i testów.

Rybnik ma znaczenie nie tylko energetyczne, ale też symboliczne. To lokalizacja w regionie kojarzonym z węglem, górnictwem i klasyczną energetyką konwencjonalną. Budowa dużego bloku gazowego pokazuje, że transformacja energetyczna nie oznacza tylko powstawania farm fotowoltaicznych czy wiatrowych. Oznacza również przebudowę istniejących centrów energetycznych.

Czy elektrownie gazowe są ekologiczne?

To zależy, z czym je porównujemy. W porównaniu z elektrowniami węglowymi elektrownie gazowe zwykle emitują mniej CO₂ na jednostkę wyprodukowanej energii i mogą emitować mniej zanieczyszczeń powietrza. Są też bardziej elastyczne i lepiej nadają się do bilansowania OZE.

Ale gaz ziemny nadal jest paliwem kopalnym. Oznacza to, że elektrownie gazowe nie są zeroemisyjne. Spalają gaz, emitują CO₂, a cały łańcuch dostaw gazu wiąże się również z ryzykiem emisji metanu. Dlatego nie można przedstawiać gazu jako rozwiązania docelowego dla neutralnej klimatycznie energetyki.

Najuczciwsze ujęcie brzmi tak: gaz jest mniej emisyjny niż węgiel i bardziej elastyczny, ale nie jest źródłem bezemisyjnym. W polskich warunkach ma pełnić funkcję paliwa przejściowego, które pomaga odchodzić od węgla, dopóki system nie będzie miał wystarczająco dużo OZE, magazynów energii, elastycznego popytu, sieci i źródeł stabilnych, takich jak atom.

Elektrownie gazowe a bezpieczeństwo energetyczne

Gaz wzmacnia system elektroenergetyczny, ale jednocześnie wprowadza zależność od paliwa, które trzeba pozyskać, przesłać i kupić po cenach zależnych od rynku. To największa różnica między gazem a OZE. Farmy wiatrowe i fotowoltaiczne mają zmienną produkcję, ale nie wymagają zakupu paliwa. Elektrownia gazowa może pracować sterowalnie, ale potrzebuje gazu.

Dlatego bezpieczeństwo energetyczne w przypadku gazu oznacza nie tylko budowę elektrowni, ale także:

• dostęp do zdywersyfikowanych dostaw paliwa,
• infrastrukturę gazową,
• magazyny gazu,
• stabilne kontrakty,
• zdolność przesyłową,
• odporność na wahania cen,
• odpowiednie zasady rynku mocy i rynku energii.

ORLEN w kontekście Grudziądza wskazywał, że zabezpiecza dostawy gazu przez zdywersyfikowany portfel, obejmujący wydobycie krajowe, norweskie i zakupy od dostawców zewnętrznych.

Gaz jako wsparcie dla OZE

Rozwój OZE powoduje, że system potrzebuje większej elastyczności. Fotowoltaika produkuje najwięcej energii w dzień, szczególnie latem. Wiatr potrafi generować bardzo dużo energii, ale zależy od warunków pogodowych. W efekcie operator systemu musi stale równoważyć produkcję i zużycie.

Elektrownie gazowe mogą w tym pomagać. Ich zaletą jest to, że szybciej niż duże bloki węglowe reagują na zmiany zapotrzebowania. Mogą zwiększyć produkcję wtedy, gdy brakuje energii z OZE, albo ograniczyć ją, gdy produkcja z wiatru i słońca jest wysoka.

Nie oznacza to jednak, że gaz zastępuje modernizację sieci lub magazyny energii. To tylko jeden z elementów większej układanki. Jeśli chcesz naturalnie podlinkować ten temat, w tym miejscu bardzo dobrze pasuje link do tekstu:
<a href=”https://sektorenergii.pl/oze/modernizacja-sieci-elektroenergetycznych-dlaczego-bez-niej-nie-bedzie-wiecej-oze/”>Modernizacja sieci elektroenergetycznych – dlaczego bez niej nie będzie więcej OZE?</a>

Elektrownie gazowe a rynek mocy

W Polsce ważnym mechanizmem wspierającym budowę i utrzymanie dyspozycyjnych źródeł energii jest rynek mocy. Jego logika jest prosta: elektrownia otrzymuje wynagrodzenie nie tylko za wyprodukowaną energię, ale także za gotowość do dostarczenia mocy wtedy, gdy system tego potrzebuje.

Dla elektrowni gazowych ma to duże znaczenie, bo nie każda jednostka będzie pracować przez cały rok z wysokim wykorzystaniem. Część bloków może działać przede wszystkim jako źródła bilansujące i rezerwowe. Gdyby zarabiały wyłącznie na sprzedaży energii, część inwestycji mogłaby być trudniejsza do sfinansowania.

Rynek mocy sprawia więc, że inwestor może otrzymać przychód za dyspozycyjność. Dla systemu oznacza to większą pewność, że w okresach wysokiego zapotrzebowania albo niskiej produkcji OZE dostępne będą źródła zdolne do pracy.

Co oznacza rozwój gazu dla rachunków za prąd?

Wpływ elektrowni gazowych na rachunki nie jest prosty. Z jednej strony nowe bloki mogą poprawiać bezpieczeństwo dostaw i ograniczać ryzyko niedoborów mocy. Mogą też zastępować starsze, mniej sprawne i bardziej emisyjne jednostki węglowe.

Z drugiej strony gaz jest paliwem kupowanym na rynku, więc koszt produkcji energii z gazu zależy od ceny surowca i kosztów emisji CO₂. Gdy gaz jest drogi, produkcja energii z elektrowni gazowych również może być droga. Dlatego gazowe bloki są bardzo potrzebne systemowo, ale nie zawsze muszą być najtańszym źródłem energii w każdej godzinie.

Dla odbiorcy najważniejszy wniosek jest taki: elektrownie gazowe pomagają utrzymać stabilność systemu, ale długoterminowo rachunki będą zależeć od całego miksu: OZE, sieci, magazynów, atomu, kosztów paliw, taryf i inwestycji infrastrukturalnych.

Czego elektrownie gazowe nie rozwiążą?

Gaz nie rozwiązuje wszystkich problemów energetyki. Nie eliminuje emisji, nie daje pełnej niezależności paliwowej i nie zastępuje rozbudowy sieci. Nie jest też odpowiedzią na każde lokalne ograniczenie przyłączeniowe OZE.

Elektrownie gazowe nie zastąpią:

• modernizacji sieci przesyłowych i dystrybucyjnych,
• magazynów energii,
• magazynów ciepła,
• poprawy efektywności energetycznej,
• rozwoju stabilnych źródeł niskoemisyjnych,
• zarządzania popytem,
• inwestycji w elastyczność odbiorców.

Ich rola jest inna: mają pomóc przejść przez okres, w którym system odchodzi od węgla, ale nie ma jeszcze wystarczająco dużo innych stabilnych i bezemisyjnych źródeł.

Najciekawsze historie polskich elektrowni gazowych

Ostrołęka: od węgla do gazu

Ostrołęka jest przykładem jednego z najgłośniejszych zwrotów inwestycyjnych w polskiej energetyce. Pierwotnie planowano tam nowy blok węglowy. Ostatecznie projekt został przestawiony na technologię gazowo-parową. To symboliczna zmiana: z myślenia o kolejnym dużym źródle węglowym na myślenie o elastycznym bloku bilansującym system.

Nowa Sarzyna: gazowy pionier z 2000 roku

Nowa Sarzyna pokazuje, że energetyka gazowa w Polsce nie zaczęła się dopiero od Gryfinia, Grudziądza czy Ostrołęki. To jedna z pierwszych prywatnych elektrociepłowni gazowych w kraju. W 2000 r. była przykładem nowoczesności, dziś jest elementem historii transformacji polskiej energetyki.

Rybnik: transformacja regionu węglowego

Rybnik to bardzo mocny przykład zmiany w regionie kojarzonym z węglem. Nowy blok gazowy ma zastąpić cztery wyłączane bloki węglowe. To nie jest abstrakcyjna transformacja opisana w strategii, tylko konkretna przebudowa istniejącej elektrowni.

Zielona Góra: lokalna transformacja ciepłownictwa

Zielona Góra pokazuje, że gaz może mieć duże znaczenie dla miejskiego ciepłownictwa. Blok gazowo-parowy o mocy 198 MW działa tam od 2004 r. i jest przykładem wcześniejszego odejścia od klasycznego modelu opartego na węglu.

Grudziądz: blok pod system z OZE

Grudziądz jest przykładem najnowszego myślenia o gazie: nie jako źródle pracującym zawsze w podstawie, ale jako elastycznym wsparciu systemu. Szybki rozruch, wysoka sprawność i gotowość do współpracy z OZE są tu ważniejsze niż samo zastąpienie konkretnego starego bloku.

Gazowy pomost między węglem a energetyką przyszłości

Elektrownie gazowe w Polsce będą w najbliższych latach ważnym elementem systemu elektroenergetycznego. Nie dlatego, że gaz jest idealnym paliwem, ale dlatego, że polska energetyka potrzebuje elastycznych źródeł, które mogą zastępować stare bloki węglowe i wspierać system z coraz większym udziałem OZE.

Największe znaczenie będą miały jednostki takie jak PGE Gryfino Dolna Odra, CCGT Grudziądz, CCGT Ostrołęka i PGE Nowy Rybnik. Starsze elektrociepłownie, takie jak Nowa Sarzyna, Lublin-Wrotków, Zielona Góra czy Gorzów, pokazują natomiast, że gaz od dawna pełnił ważną rolę w lokalnym ciepłownictwie i kogeneracji.

Profesjonalnie trzeba jednak powiedzieć jasno: gaz jest pomostem, nie metą transformacji. Może pomóc odejść od węgla, poprawić elastyczność systemu i ograniczyć część emisji, ale nie zastąpi rozwoju OZE, sieci, magazynów energii, efektywności energetycznej i źródeł bezemisyjnych. Dlatego przyszłość elektrowni gazowych w Polsce będzie zależała od tego, jak szybko kraj zbuduje pełny, bardziej zróżnicowany i odporny system energetyczny.